Poślizgnięcia na schodach i upadki na tym samym poziomie należą do najczęstszych przyczyn wypadków przy pracy. Mówi o tym każdy specjalista BHP i każdy raport Państwowej Inspekcji Pracy. Problem w tym, że śliskie schody rzadko wyglądają groźnie. Gładka ceramiczna stopnica, wypolerowane drewno, mokry stopień przy wejściu do hali – wszystko wygląda normalnie, aż do momentu, gdy ktoś traci przyczepność.
Z praktyki wiem, że wiele firm zajmuje się tym problemem dopiero po pierwszym incydencie. A dostępne rozwiązania są stosunkowo proste – o ile dobierze się właściwe do danego miejsca.
Dlaczego schody stają się śliskie
Materiał stopnicy ma znaczenie, ale to nie jedyny czynnik. Schody drewniane wygładzają się z czasem – intensywne użytkowanie sprawia, że nawet szorstkie drewno z czasem staje się niemal lustrzane. Gres i ceramiczne płytki na schodach stwarzają ryzyko poślizgnięcia już od początku, szczególnie gdy pojawia się wilgoć, detergent po myciu albo błoto niesione na podeszwach butów roboczych.
Schody zewnętrzne to osobna kategoria. Tu dochodzą warunki atmosferyczne – deszcz, śnieg, oblodzenie zimą. Mokry stopień pokryty cienką warstwą lodu potrafi być śliski niezależnie od materiału wykończenia.
W środowiskach przemysłowych sytuację komplikuje obecność olejów, smaru czy drobnych cząstek kurzu. Jeden mokry but wystarcza, żeby stopień zamienił się w pułapkę – i to zdarza się częściej, niż mogłoby się wydawać.
Taśmy antypoślizgowe – szybkie zabezpieczenie stopni
Samoprzylepna taśma antypoślizgowa to rozwiązanie, po które sięga się najczęściej – i słusznie, bo w wielu przypadkach w zupełności wystarcza. Mechanizm działania jest prosty – chropowata struktura powierzchni zwiększa tarcie między podeszwą a stopniem, znacząco zmniejszając ryzyko poślizgnięcia.
Gripfoot to taśma ze ścierną warstwą z tlenku glinu – materiału o właściwościach zbliżonych do korundowego papieru ściernego. Dostępna w szerokościach od 25 do 152 mm, a gotowe odcinki przeznaczone na schody mają wymiary 15,2 x 61 cm – dokładnie tyle, ile potrzeba do naklejenia wzdłuż krawędzi każdego stopnia. Mocować ją można dosłownie w kilka minut, wystarczą czysta i sucha powierzchnia. Gripfoot przeszedł test DIN 51130 w klasie R13 i przeznaczony jest wyłącznie do użytku wewnętrznego – warto mieć to na uwadze przy wyborze.
Jeżeli szukacie rozwiązania do cięższych warunków – ramp, pochylni, schodów przy wejściach do hal produkcyjnych – NOTRAX 680 Safety Trax to inna jakość. Taśma wykonana z węgliku krzemu (karborundu) ma właściwość, której Gripfoot nie posiada. Po starciu warstwy wierzchniej ziarna karborundu kruszą się, odsłaniając kolejne ostre krawędzie. Właściwości antypoślizgowe utrzymują się więc znacznie dłużej w miejscach o intensywnym użytkowaniu. Dostępna w czarno-żółtym kolorze, toleruje temperatury od -30°C do +110°C i elastycznie dopasowuje się do krawędzi stopnia – zgina się do 90°. To istotne na schodach, gdzie krawędź stopnicy nie jest idealnie prosta.
Obie taśmy można przyciąć do potrzebnej długości i przykleić bez specjalistycznych narzędzi. To ich największa zaleta przy szybkim zabezpieczaniu schodów wewnętrznych.
Nakładki krawędziowe z GRP – trwałe rozwiązanie na lata
Na schodach zewnętrznych, w miejscach o intensywnym ruchu albo tam, gdzie stopnie narażone są na ścieranie przez ciężkie obuwie robocze – taśma może nie wystarczyć. W takich przypadkach lepszym wyborem są trwałe nakładki na krawędzie stopni.
COBAGRiP to profile wykonane z GRP – materiału kompozytowego na bazie włókna szklanego – z kwarcowym kruszywem przyklejonym do powierzchni żywicą. Profil w kształcie kąta 55 x 55 mm obejmuje jednocześnie poziomą stopnicę i pionowy podstopień. Dostępne długości to 0,75 m, 1 m, 1,5 m, 2 m i 3 m, więc pasują do różnych szerokości biegów schodowych.
Producent dopuszcza temperatury od -50°C do +90°C, a przeznaczenie obejmuje zarówno użytek wewnętrzny, jak i zewnętrzny – w tym schody zewnętrzne zimą. Montaż przez przykręcenie lub klejenie: przykręcenie daje pewniejsze mocowanie na schodach bardzo intensywnie eksploatowanych, klejenie sprawdzi się tam, gdzie nie można ingerować w strukturę stopnia. Fazowana tylna krawędź profilu zmniejsza ryzyko potknięcia o sam element, co bywa problemem przy źle dopasowanych nakładkach.
COBAGRiP przeszedł testy ogniowe DIN 13501 (Bfl-s1) oraz testy poślizgowe DIN 51130 R13 i BS 7976-2 z wynikiem niskiego potencjału poślizgu. W obiektach, gdzie prowadzi się dokumentację BHP, certyfikowane rozwiązania mają praktyczne znaczenie – zarówno przy audytach, jak i przy ewentualnym postępowaniu powypadkowym.
Inne metody – kiedy nakładka to za mało lub za dużo
Są sytuacje, gdy ani taśma, ani profil krawędziowy nie są właściwym wyborem. Schody z gresu lub ceramicznych płytek można zabezpieczyć specjalnymi impregnatami wnikającymi w strukturę materiału – zwiększają tarcie bez zmiany wyglądu powierzchni. Na drewnianych schodach wewnętrznych sprawdzają się lakiery z dodatkiem kruszywa, choć wymagają regularnego odnawiania przy intensywnym użytkowaniu.
Warto też pomyśleć o tym, co dzieje się jeszcze przed wejściem na schody. Mat gumowych ani dywanowych nie montuje się bezpośrednio na stopniach – mogą się przesuwać i same stać się zagrożeniem. Jako wycieraczka ażurowa lub gumowa przed wejściem natomiast świetnie zatrzymują śnieg i błoto, zanim te trafią na stopnice. To proste, ale niedoceniane pierwsze zabezpieczenie.
Wewnątrz czy na zewnątrz – inne wymagania, inny wybór
Przed zakupem warto odpowiedzieć na kilka pytań. Czy schody są wewnątrz budynku czy na zewnątrz pomieszczeń? Jaka jest intensywność użytkowania – kilka osób dziennie czy kilkudziesięciu pracowników? Z czego wykonana jest powierzchnia stopni – drewno, gres, beton, metal? Czy w pobliżu pojawia się wilgoć lub substancje chemiczne?
Taśmy antypoślizgowe sprawdzą się na śliskich schodach wewnętrznych o umiarkowanym ruchu, gdy liczy się szybkość montażu i niski koszt. Nakładka COBAGRiP – na schodach zewnętrznych i intensywnie eksploatowanych, tam gdzie potrzebne jest trwałe, certyfikowane rozwiązanie odporne na czynniki atmosferyczne i ścieranie.
Jeżeli macie wątpliwości, które zabezpieczenie będzie właściwe dla waszych schodów, chętnie pomożemy wybrać odpowiedni produkt.
